Pandemia e COVID-19 e ka çorientuar biznesin e farmaceutikës, duke krijuar rritje të pazakontë të shitjeve për disa artikuj, por nga ana tjetër janë krijuar stoqe të larta për produktet bazë. Vlerësimi i euros, vështirësitë në transport dhe ndërprerja globale e zinxhirëve të furnizimit kanë rritur kostot e biznesit. Por zgjerimi i barrës së sëmundjeve dhe rritja e kujdesit për shëndetin po rrit perspektivën për biznes në këtë drejtim. Importet e medikamenteve u rritën me 20% vitin e kaluar, teksa të ardhurat nga shitjet e kompanive të mëdha po rriten me ritme dyshifrore
Pandemia e COVID-19 e zhvendosi vëmendjen e njerëzimit në mbarë globin tek kujdesi mbi shëndetin, si kurrë më parë. Në një pamje të parë u duk se kjo ishte një periudhë lulëzimi për biznesin e farmaceutikës, i cili ishte nga të paktët që nuk ju nënshtrua masave kufizuese, por edhe ky treg, si gjithë linjat e tjera, rrezikon të mbartë humbje për shkak të pandemisë.
Që nga mesi i marsit, kur importuesve iu desh të kryenin furnizime jo të zakonta, u përballën me kosto të larta të transportit, rritje të vlerës së euros, teksa stoqe të mëdha janë krijuar në produktet që konsumohen më së shumti në periudha të zakonshme.
Për shkak se pjesa më e madhe e sistemit shëndetësor u fokusua te pandemia, u kufizuan vizitat ambulatore dhe shërbimet e tjera rutinë, duke bërë që shitjet të bien mbi 50% në të gjithë. Situata pritet të kthehet në normalitet në tremujorin e tretë të vitit, me heqjen e masave kufizuese, por perspektiva paraqitet e mbarë për shkak të rritjes së barrës se sëmundjeve nga plakja e popullsisë dhe nga rritja e vëmendjes ndaj kujdesit shëndetësor.
Merita Sheqi, administratore dhe sipërmarrëse e kompanisë Rejsi Farma, tha se pandemia zhbalancoi kërkesën, e cila u rrit tepërmi për suplemente, pajisje mbrojtëse, si maska dhe doreza, dhe ra ndjeshëm për produktet bazë të farmaceutikës që shërbejmë për trajtimin dhe kurimin e sëmundjeve. Zonja Sheqi tha se, biznesi në këtë periudhë u godit nga rritja e euros, e cila ndikoi edhe më tej marzhin e fitimit. Por, sipas saj, ka një organizim më të mirë të punës nga institucionet që administrojnë çështjet e shëndetit, duke ulur burokracitë në regjistrimin e barnave etj., çka e ka bërë më të lehtë mjedisin e biznesit për tregun e farmaceutikës.
Sipas të dhënave të INSTAT, importet e produkteve farmaceutike shënuan rritje dyshifrore gjatë mars-prill, përkatësisht me 10 dhe 18%, pas një tkurrjeje në dy muajt e parë të vitit. Për 4-mujorin, importet e barnave ranë me 1.3% me bazë vjetore, për shkak të tkurrjes së tyre në janar dhe shkurt (shih grafikun).
Në muajin mars u importuan 2,1 miliardë lekë produkte farmaceutike me një rritje 10,4 % në raport me muajin mars 2019, ndërsa në prill u importuan 2,2 miliardë lekë, me një rritje 18,2 % në krahasim me të njëjtën periudhe të viti më parë.
Përfaqësues të distributorëve më të mëdhenj farmaceutikë pohojnë se kjo rritje ka ardhur pasi kompanitë, në situatën e paqartë të krijuar nga Covid-19, në mars dhe në prill importuan sasi të mëdha barnash, për të evituar mungesën e ilaçeve në treg, pasi dhe kërkesa nga farmacitë ishte e lartë në mars, por edhe për të evituar problemet me transportin.
Por, më pas, farmacitë krijuan stoqe, teksa klientët nuk po shkonin të merrnin ilaçet, në mungesë dhe të vizitave nga mjekët. Ndërsa në prill dhe në maj, kërkesa për barna ka qenë relativisht e ulët. Kjo tendencë është konstatuar edhe për spitalet. Pas krijimit të stoqeve të larta në mars e prill, pritet që situata të normalizohet në muajt në vijim.
