Vendimi për mbajtjen e një maske me detyrim në çdo ambjent të jashtëm vjen pas gati 8 muajsh pandemi dhe ka provokuar polemika dhe dyshime mbi efektet që do të ketë në frenimin e virusit. Konfuzioni vjen për shkak të mesazheve kontradiktore që u shpërndanë për publikun, jo vetëm në Shqipëri, por në të gjithë botën. Pyetjet që ngrihen janë të shumta. A ka një studim që provon se mbajtja e maskës e frenon përhapjen e virusit? A e nxit transmetimin e virusit keqpërdorimi i maskës? Përse na gënjyen disa muaj më parë kur thuhej se maska nuk ishte e nevojshme dhe përse u mor ky vendim tani?
Këshillat kundër maskës nga Organizata Botërore e Shëndetësisë
Në mars, Organizata Botërore e Shëndetësisë rekomandoi që maska të mos mbahej në ambjente publike. Vetëm për një person të sëmurë me covid-19, ose për ata që janë duke u kujdesur për dikë që është i sëmurë, maska ishte e këshillueshme.
Në udhëzimin që nxorri në faqen zyrtare thuhej se “Nuk ka studime që të kenë vlerësuar efektshmërinë e mbajtjes së maskës në vazhdimësi nga punonjësit shëndetësorë në transmetimin e SARS-COV-2. Me gjithë mungesën e provave, shumica e mjekëve të përfshirë në trajtimin e të sëmurëve me Covid 19 mbështesin praktikën e punës të mbajtjes së maskës në spitale, apo zona të prekura nga virusi apo gjatë trajtimit të të sëmurëve për të evituar mundësinë e transmetimit të virusit”.
Edhe drejtues të Organizatës Botërore të Shëndetësisë dolën në deklarata publik për të thënë se “nuk ka prova specifike që të çojnë në përfundimin se mbajtja e maskës nga popullata ka përfitime potenciale. Në fakt, ka prova për të kundërtën, në rast përdorimi të gabuar i maskës kur ajo nuk rri në mënyrën e duhur.” Citimi është i Majk Rajan, drejtor ekzekutiv i OBSH, për programin e emergjencave shëndetësorenë një konferencë për mediat në Gjenevë të Zvicrës.
Por Organizata Botërore e Shëndetësisë e ndryshoi qëndrimin e saj në qershor të këtij viti. Më saktësisht, në datën 5 Qershor udhëzimet ndryshuan dhe një mesazh tjetër erdhi nga ekspertët e shëndetësisë. Maska u këshillua edhe për ambjente ku virusi transmetohej në komunitet kryesisht për të moshuarit, mbi 60 vjeç apo ata që ndodhen në ambjente ku distance fizike është e pamundur, në autobuzë, dyqane, apo në ambjente ku ka grumbullim.
“Mos mbani maska! Nuk ju mbrojnë!”
Në muajt e parë të pandemisë mesazhet e autoriteteve ishin se maskat nuk të mbronin nga virusi. Mjeku Pëllumb Pipero gjatë një interviste në emisionin Opinion e bëri të qartë se maskat që njerëzit mbanin në rrugë nuk të mbronin nga virusi dhe se kjo ishte e panevojshme.
“Përdorimi i maskave dhe dorezave, në rrugë siç i shohim çdo ditë, apo në majë të biçikletës apo ku di unë, nuk ka asnjë lloj vlere. Nuk ka! Nuk ka asnjë lloj vlere” deklaronte Pipero.
Për ta përforcuar deklaratën e mjekut, kryeministri Rama, në mars e theksoi në parlament sërish tha se mbajtja e maskave ishte e panevojshme. “Maskat nuk mbrojnë, mos harxhoni lekë për maskat” ishte thirrja e Ramës për qytetarët.
Më pas në një status në Facebook, Rama e bëri të qartë se “për ata qe nuk janë të sëmurë, nuk janë duke trajtuar një të sëmurë apo nuk punojnë në një mjedis me shumë njerëz, maskat janë jo vetëm të padobishme, po edhe të dëmshme sepse ulin vigjilencën tonë në zbatimin e rregullave bazë”.
Për të bindur ndjekësit e tij, Rama citoi edhe një virolog italian, Fabrizio Pregliasco që thoshte se: “Maska nuk është e nevojshme nëse nuk jeni pozitiv. Po përdoret kot! Për shembull, po përdoret në supermarket sepse ekziston frika nga afërsia e tjetrit, por është e kotë. Mjafton të mbani distancën prej të paktën një metër. Jo vetëm po e përdorni kot, po edhe mund t’ju dëmtojë sepse me maskë dhe doreza, ju jeni të prirur që të bëni marrëzira: prekni gjërat me doreza dhe më pas prekni gojën me doreza duke menduar se jeni i qetë. Por nuk janë duart problemi, problemi është ku i vendosni duart. Ekziston rreziku që të ulni nivelin e vigjilencës dhe mbrojtjes”.
